आमावात वा बाथ एकप्रकारको जोर्नी सम्बन्धि रोग हो । यस रोगमा विशेष गरेर हात र खुट्टाका जोर्नीहरु दुख्ने, सुन्निने, जोर्नी चलाउन असजिलो हुने र पछि गएर काम गर्न नसक्ने हुन सक्छ । यस रोगमा शरीरलाई बाहिरी आक्रमणबाट बचाउन प्रयोग हुने शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीमा खराबी आई आफ्नै शरीरका कोषलाई पराई ठानेर आक्रमण गर्न पुग्दछ । यसरी आफुआफुमा लडाइ हुदा जोर्नी दुख्ने र सुन्निने हुन्छ । आयुर्वेदमा यस रोगको उत्पत्ति अग्नि (जसले खानालाई शरीरले ग्रहण गर्न सक्ने रुपमा परिवर्तन गर्दछ ) को विकृतिबाट अन्नको सहिरुपमा परिवर्तन नहुदा शरीरमा विकृत पदार्थ आम वा विषको रुपमा सञ्चित हुन्छ । जुन रगतको माध्यमबाट शरीरभरी फैलिदै जोर्नीमा गएर बस्छ र रोग उत्पन्न गर्छ भनिएको छ ।
कारण
खास कारण अज्ञात
कहिले बढी परीश्रम , कहिले अती आराम ।
चिल्लो पदार्थहरु खाएर उत्तिनै खेर आराम गर्नु ।
यसरी अनीयमित रुपमा काम गर्नु ।
लक्षण
सवै जिउ कक्रिएको अनुभव हुन्छ ।
शरीर भारी भएको अनुभव हुन्छ ।
खाएको पच्दैन, जोर्नी दुख्छ
हात र गोडा का जोर्नीहरु दुखन थाल्छ ।
यसको दुखाई बिच्छीले टोकेजस्तो पोल्ने हुन्छ ।
औषधि उपचार
रोगीलाई उपवास गराउनु पर्छ ।
तातो बालुवा कपडा मा बेरी सुन्निएको ठाउमा सेक्नु पर्छ ।
पञ्चकोल १५ ग्राम १ लि पानीमा पकाई दिनभरी खानु पर्छ ।
आमवातरि रस, विषतुण्डिवटि, महायोगराज गुग्गुल, महारास्नादि काडा लगायतका औषधि दिन सकिन्छ ।
जार्नीहरु दुखेको ठाउमा आमवातारी तेल, वातारी तेलले मालीस गर्नु पर्छ । हल्का हातले मालीस गर्नुपर्छ ।
पथ्य
जौ, गहत , कोदो , बेथे , करेलो , पर्वर , अदुवा , लससुन , तातोपानी ।
अपथ्य
दही , माछा , मासको दाल , चिसो पानीले नुहाउनु , दिउसो सुत्नु ।
Ask a Doctor Online Now»
Subscribe to this comment's feed
